Royal Netherlands Association for Meteorology and Astronomy

Landelijke federatie van populairwetenschappelijke verenigingen en stichtingen in de weer- en/of sterrenkunde zoals regionale organisaties, organisaties met een speciaal thema, en publiekssterrenwachten. Via een e-maillijst kunt u de KNVWS Nieuwsbrief ontvangen.

Direct naar:

Actueel

 

Twee Redacteuren voor Zenit

Zenit is hèt Nederlandstalige populair-wetenschappelijke blad over sterrenkunde, weerkunde en klimatologie, en ruimteonderzoek. Het is het orgaan van de KNVWS.
In verband met de verdere waarborging van de kwaliteit, onder andere vorm gegeven via pakkende thema’s waarmee verband wordt gelegd tussen de hoofdartikelen die samen interessante onderwerpen belichten, duiden en toegankelijk maken, zoekt het redactieteam uitbreiding via de positie van een

  • Redacteur Sterrenkunde (m/v) voor naar schatting 20 dagen per jaar
  • en een
  • Redacteur Weerkunde en Klimaat (m/v) voor naar schatting 15 dagen per jaar

Zie verder wervingredacteurenzenit.pdf

 

Publiek koos namen voor ster met planeten in de Kreeft

Een ster in de Kreeft heet nu Copernicus en haar planeten Janssen, Galileo, Brahe, Harriot en Lippershey volgens een voorstel van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS).

Nu er duizenden exoplaneten bij sterren zijn ontdekt schreef de Internationale Astronomische Unie (IAU) een publieksstemming uit om 20 exoplanetenstelsels met goed bepaalde planetenbanen van namen te voorzien. Sterrenkundige organisaties mochten voorstellen doen, ieder voor één exoplanetenstelsel. De KNVWS koos een ster met vijf planeten, het grootste stelsel buiten het onze met acht planeten. Het is een zon-achtige ster op 40 lichtjaar afstand die vanuit Nederland goed zichtbaar is met een veldkijker (magnitude 6, net zichtbaar met het blote oog). 's Avonds na tienen staat de Kreeft nu in het oosten. De ster heeft de aanduiding 55 (of rho1) Cancri, 55e ster vanaf het westen in de Kreeft (in het gele cirkeltje, klik voor vergroting). In volgorde van hun ontdekking kregen de planeten de aanduidingen 55 Cancri b, c, d, e en f. Periodieke snelheidsvariaties van de ster verraadden hun bestaan en eigenschappen. Met toekomstige telescopen als de E-ELT en de TMT worden exoplaneten afzonderlijk onderzocht. Het KNVWS voorstel kreeg 13 concurrenten en won met ruim 10% voorsprong op nummer 2.

extrasolar_planet_nasa2.jpgMotivering van het KNVWS voorstel:
Namen van personen die een belangrijke rol speelden in de ontwikkeling van onze kennis van planetenstelsels en/of de invoering van telescopen. De ster te noemen naar Copernicus die de Zon als middelpunt van ons planetenstelsel zag en daarmee het basismodel van planetenstelsels ontwierp.
De planeten van binnen naar buiten te vernoemen naar:
Janssen voor 55 Cancri e, veelal beschouwd als „mede uitvinder” van de telescoop;
Galileo voor 55 Cancri b, ontdekte door telescoopwaarnemingen van Jupiters manen het eerste object dat beslist niet om de Aarde draaide;
Brahe voor 55 Cancri c, de laatste grote astronoom zonder telescoop;
Harriot voor 55 Cancri f, maakte de eerste tekening van de maan met gebruik van een telescoop. (55 Cancri f ligt in de bewoonbare zone om de ster, groen hieronder);
Lippershey voor 55 Cancri d, vond de telescoop uit.

55-cancri_habitable_zone.jpg

Als prijs mag de KNVWS een planetoïde (om de Zon) naar zich vernoemen.

Uit de uitslag van de publieksstemming:

ExoWorld Names Proposer Country World Region Valid Votes
55 Cancri Copernicus/ Galileo/ Brahe/ Lippershey/ Janssen/ Harriot Royal Netherlands Association for Meteorology and Astronomy (Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde) netherlands Europe 2542
55 Cancri Sua/ Bochica/ Tintoa/ Sunuba/ Chaquen/ Chibchacun Planetario de Medellín „Jesús Emilo Ramírez González” colombia Latin America and the Caribbean 2277
55 Cancri Manala/ Aarni/ Pohjola/ Tuonela/ Lintukoto Tähtitieteellinen yhdistys Ursa finland Europe 1178
55 Cancri 55 Cancri/ Scyllae/ Tachypleus/ Birgus/ Lithodes/ Uca NUS Astronomical Society singapore Asia-Pacific 1073
55 Cancri Areg/ Arusyak/ Hrat/ Erevak/ Paylatzu/ Lusntag Junior Astronomer Club (JAC) armenia Middle East-Africa 790
55 Cancri meru/ pirka/ mosir/ chise/ ram/ rera Hokkaido University Astromony Circle japan Asia-Pacific 740
55 Cancri Ñamandu/ Nandesy/ Pyaguasu/ Karai/ Yakaira Centro Paraguayo de Informaciones Astronómicas paraguay Latin America and the Caribbean 729
55 Cancri Aregak/ Arusyak/ Hirat/ Yerevak/ Paylatzu/ Lusntag Armenian Astronomical Society (ArAS) armenia Middle East-Africa 688
55 Cancri Mike&Michelle/ Joshua/ Simone/ Hal/ Samantha/ Jane Education and Outreach - Società Astronomica Italiana (SAIt) italy Europe 614
55 Cancri KOKORO/ Manazashi/ Tezawari/ Ne/ Ajiwa/ Kaori Science club, Tokyo Tech High School of Science and Technology japan Asia-Pacific 422
55 Cancri christmas island/ Carapace/ Propodus/ Carapace/ Carpus/Chela San Francisco de Asis Catholic School united-states-of-america North America 395
55 Cancri Magayon/ Maganda/ Marikit/ Mayumi/ Sodop/ Mapintas The Reaching Astronomy Student Team philippines Asia-Pacific 324
55 Cancri YAMABUKI/ Kohaku/ Wasabi/ Mikan/ Sakura/ Konjiki Yamabukigumi japan Asia-Pacific 218
55 Cancri Vegetarian/ Solitaire/ Nayomu/ Nikuman/ Sunrise/ MihimikaeriSei Science Club of Yame Gakuin Junior High School japan Asia-Pacific 193
Total 12183

Contact: Jan de Boer
Motivering andere voorstellen voor 55 Cancri
Voorstellen voor alle 20 sterren
Persbericht IAU met vastgestelde namen voor 19 stelsels (namen voor een ander stelsel zijn afgekeurd)
Tim Kraaijvanger bespreekt het exoplanetenstelsel en de voorstellen in Scientias.nl.

 

Sterren schitteren voor iedereen

telescopengoeddoelklein.jpgTelescopen voor een goed doel. Een project met medewerking van o.a. de Vereniging voor Sterrenkunde (België) en de KNVWS. Op de website van de VVS staat een beschrijving:
Alle kinderen uit het bijzonder (speciaal) onderwijs en kwetsbare kinderen moeten de kans krijgen de sterrenhemel te bewonderen met behulp van een telescoop. Dat is het uitgangspunt van de Werkgroep Kijkerbouw van de Volkssterrenwacht Armand Pien, naar een idee van Jean-Pierre Grootaerd en Harrie Rutten.
Lees verder... (Download poster formaat figuur 4,4 MB, Facebook)

 

Henk Olthof erelid KNVWS

henkolthof.jpgDe Algemene Ledenvergadering van 9 mei 2015 benoemde Dr. Henk Olthof tot erelid van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde.
Henk was voorzitter van de KNVWS van 2002 tot 2010. Gedurende deze acht jaren heeft hij zich met hart en ziel ingezet voor het welzijn van onze vereniging. Om de KNVWS goed te leren kennen heeft hij vele Afdelingen bezocht. Ook heeft hij geregeld deelgenomen aan de amateurbijeenkomsten. Zo stond hij midden in het leven van de KNVWS.
Van bijzondere betekenis was zijn inzet voor de jaarlijkse symposia. Henk heeft tijdens zijn voorzitterschap een prachtige serie symposia georganiseerd, met belangwekkende thema’s en uitnemende sprekers. Veel deelnemers uit de KNVWS – en vaak ook vele belangstellenden van buiten – kregen een goed inzicht in actuele wetenschappelijke ontwikkelingen in telkens nieuwe deelgebieden van de sterrenkunde.
Hij wist de kosten van deelname aan de symposia sterk te beperken. Mede daardoor steeg het aantal deelnemers per symposium sterk, tot enkele honderden per keer. Ook kreeg de KNVWS daardoor een vaste relatie met de Nederlandse Onderzoeksschool voor Astronomie (NOVA), de professionele organisatie van astronomen aan universitaire en andere sterrenkundige instituten. Enkele symposia waren in samenwerking met weerkundige organisaties (2003 KNMI en 2006 Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie).
Henk heeft de KNVWS acht jaar lang op voorbeeldige wijze geleid, en haar positie in de wetenschappelijke wereld versterkt.

 

Boekaankondiging: Terugblik van De Jager

terugblikdejager.jpgHet lange leven van ons erelid Kees de Jager is rijk aan ervaringen, observaties en resultaten. Jaren geleden besloot hij om een aantal daarvan op schrift te stellen. Ze werden, als pagina-vullende column “Terugblik”, gepubliceerd in het Verenigingsblad van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer en Sterrenkunde (KNVWS): Zenit. Sommigen gaan over zijn verre verleden, op Texel en Indonesië. Anderen gaan over zijn oorlogservaringen. En natuurlijk passeren tal van personen, bijeenkomsten en activiteiten de revue. Kees heeft daarbij een opmerkelijke gave om, ook na jaren, elke Terugblik te schetsen met grote scherpzinnigheid, humor, passie en soms ook ironie.
Prijs € 21,95 incl. BTW. Paperback met formaat 17 x 24 cm, bevat circa 300 pagina’s en circa 120 illustraties, waarvan velen in kleur.
In de boekhandel en bij uitgeverij Stip Media.

Secretariaat KNVWS: Drs. J.A. de Boer, Prinses Irenelaan 1, 9765 AL Paterswolde. Telefoon 050 3094290, E-mail: J.A.de.Boer@rug.nl. KvK Utrecht 40477437.
Recent changes RSS feed Powered by PHP Driven by DokuWiki